Geprikkeld door de natuur

Geprikkeld door de natuur

"Geprikkeld door de Natuur"

Binnenkort verschijnt onze eerste blog!

Over ooievaars en kweepeerbomen...

HerboristeriePosted by Marc Fourier Mon, October 15, 2018 17:07:13
Wie heeft vroeger niet het mooie verhaaltje te horen gekregen over de babytjes die door de ooievaar werden gebracht bij de geboorte van een broertje, zusje, neefje of nichtje.
En wij trapten er natuurlijk met zijn allen in want niets werd er aan het toeval overgelaten. Geboortekaartjes met de afbeelding van een ooievaar, met in zijn snavel een babytje gewikkeld in een doek... Ook nu nog zie je bij een geboorte vaak een mooie ooievaar staan bij het huis waar hij is langs geweest. Soms echte kunstwerkjes waar ouders, grootouders,... met veel liefde aan werken, om dit mooie en pril nieuwe leven te verwelkomen.


En dit brengt mij dan tot bij onze Kweepeer (Cydonia oblonga), die zo las ik, een ideaal geschenk zou zijn voor jonggehuwden. Want geloof het of niet, in Griekenland plantte vroeger de schoonvader een kweepeerstruik- of boom in de tuin van de jonggehuwden, in de hoop sneller grootvader te worden.
Ook al zou je kunnen denken dat dit misschien wel een beetje vergezocht was, de vorm van de kweepeer deed blijkbaar aan een baarmoeder denken. Maar het meest overweldigende zou toch de geur van de kweepeer zijn geweest, die als "bedwelmend" werd omschreven, en tot de nodige passie en romantiek zou hebben aangezet....

Maar toeval of niet.... als je even de wetenschappelijke benaming van onze Kweepeer (Cydonia oblonga) vergelijkt met deze van onze ooievaar (Ciconia ciconia), wat betreft schrijfwijze en uitspraak van het eerste deel in hun benaming, dan klinkt het enigszins wat vergelijkbaar.


(Wie interesse heeft naar de werking van de inhoudsstoffen in de kweepeer mag nog even verder lezen, anderen kunnen verder inpikken net onder de volgende foto)

Als belangrijke inhoudsstoffen bevat onze Kweepeer naast pectine en cellulose (vezels) o.a. ook nog slijmstoffen en tannines, deze laatste ook wel gekend als looistoffen.
Slijmstoffen komen voornamelijk voor in de zaden, en gaan wanneer zij in contact komen met water een soort van gel vormen. Je kan dit gemakkelijk zelf zien wanneer je kweepeer pitten onder een laagje water zet....net zoals je hetzelfde effect kan verkrijgen bij lijnzaad. Als je genoeg hebt gezien, gooi je gevormde "gel" dan zeker niet weg, want je kan dit heel goed aanwenden tegen kloofjes. Hoe je dit precies gebruikt kan je lezen in een volgende blog.

Hiernaast hebben slijmstoffen ook een verzachtende werking, aangezien zij een soort van beschermend laagje op de slijmvliezen (mond, keel, maag en darmen) vormen, waarbij de slijmvliezen bij beschadiging ook beter de kans zullen krijgen om te helen.
Bij diarree kunnen slijmstoffen o.a. prikkelende stoffen opnemen, overdreven peristaltiek afremmen en irritatie van het slijmvlies tegen gaan.

Looistoffen (Tannines) laten ons vooral denken aan de looistoffen die sinds lange tijden door de mens worden gebruikt om huiden te looien. In mijn opleiding als herboriste heb ik er vooral aan overgehouden dat tannines vooral een adstringerende (samentrekkende) werking hebben, waardoor zij eiwitten kunnen laten "neerslaan". Er worden met de eiwitten onoplosbare verbindingen gemaakt, waardoor bij een ontstoken slijmvlies met een overaanbod aan secreties (afscheiding van stoffen), een soort van oppervlakkige beschermlaag wordt gevormd. Met als gevolg dat het onderliggende weefsel makkelijker of beter kan genezen.

Eiwitten, belangrijk voor de mens zijn dit echter ook voor micro-organismen. Micro-organismen zoals bacteriën die in ons spijsverteringsstelsel terecht komen, en meer bepaald in onze darmen, zullen hier ook op zoek gaan naar hun "voedsel" om te kunnen overleven en zich bijgevolg te kunnen vermeerderen en ons net nog wat "zieker" te maken dan wij ons op dat moment al voelen. Ondermeer eiwitten dienen ook als voedsel voor deze bacteriën.
Maar aangezien tannines eiwitten gaan binden, gaan zij ook met deze eiwitten onoplosbare verbindingen aangaan, waardoor de bacteriën (om het simpel voor te stellen) eigenlijk zonder eten dreigen te vallen, met als gevolg dat zij minder goed zullen kunnen overleven. En dit in combinatie met o.a. het verhaal van onze slijmstoffen maakt dat onze Kweepeer kan toegepast worden bij diarree.
Misschien allemaal wat te simpel voorgesteld, maar hopelijk wel voor iedereen op deze manier begrijpbaar?
Ik herinner mij nog goed dat ik hier ooit een examenvraag over kreeg tijdens mijn opleiding tot herboriste...en dat ik eigenlijk bijna net dezelfde uitleg gaf, als ik zonet heb gedaan, met een positief resultaat als gevolg. Dan moet je het toch echt niet moeilijker maken, niet?


De vruchten worden niet rauw gegeten, maar wel verwerkt in allerlei gerechten zoals kweepeergelei- of siroop, en hebben dan ook een regulerende werking op de stoelgang.
Zelfs bij diarree kunnen kweeperen soelaas bieden, en vindt ik in lectuur ook wel terug dat kweeperen ideaal zijn om te gebruiken in de fruitpap, als babytjes last hebben van buikkrampen en platte stoelgang.
Dus in plaats van peperdure kraamcadeaus....geef eens een Kweepeerboom als geschenk, iets wat de laatste jaren toch al wel eens wat vaker wordt gedaan, een boom schenken als kraamcadeau.

In mijn volgende blog kan je bij kruidenverwerking enkele receptjes terug vinden.


Bronnen: Groot handboek geneeskrachtige planten - Dr. Geert Verhelst,
Compendium van rituele planten in Europa - M. De Cleene & M.C. Lejeune
Gekruid & geroerd - D. Houbrechts
Daniëlles kruidenomnibus - D. Houbrechts